Hemelvaartsdag
Nog 286 dagen tot Hemelvaartsdag
Over Hemelvaartsdag
Hemelvaartsdag is een officiële landelijke feestdag in Nederland waarop christenen herdenken dat Jezus Christus veertig dagen na zijn opstanding is teruggekeerd naar de hemel. De feestdag valt altijd op de zesde donderdag na Pasen en vormt voor veel Nederlanders de start van een lang voorjaarsweekend.
Geschiedenis
De oorsprong van Hemelvaartsdag ligt in de christelijke traditie en staat beschreven in het bijbelboek Handelingen. Vanaf de vierde eeuw na Christus begon de kerk de gebeurtenis als een zelfstandig feest te vieren; daarvoor maakte de tenhemelopneming onderdeel uit van de gehele vijftigdaagse paas- en pinksterperiode. Het feest herdenkt het afscheid van Jezus van zijn apostelen en zijn verheffing tot de hemel.
In de middeleeuwen raakte de viering nauw verweven met de agrarische gemeenschap. De drie dagen voorafgaand aan Hemelvaartsdag stonden bekend als de 'Kleine Kruisdagen', waarin gelovigen biddend in processie door de akkers trokken om bescherming van de gewassen af te smeken. Zo vermengden kerkelijke liturgie en volksgebruiken rond het ontwaken van de natuur zich met elkaar.
Tradities & vieringen
Een van de bekendste Nederlandse tradities op Hemelvaartsdag is het dauwtrappen, waarbij mensen rond zonsopkomst de natuur in trekken om te wandelen of te fietsen. Vroeger gebeurde dit vaak blootsvoets op het klamme gras vanuit de overtuiging dat de ochtenddauw een heilzame werking had. Tegenwoordig staat de dag vooral in het teken van ontspanning buiten de deur: van kerkevenementen in de openlucht en fietstochten tot bezoeken aan Hemelvaartmarkten, meubelboulevards en pretparken. Omdat de feestdag vast op een donderdag valt, gebruiken veel werknemers de aansluitende vrijdag als brugdag voor een kort vakantieweekend.
Wist u dat?
- Dauwtrappen heeft vermoedelijk voorchristelijke wortels in Germaanse meifeesten, waarbij het aanbreken van het voorjaar en de veronderstelde magische kracht van ochtenddauw centraal stonden.
- Doordat Hemelvaartsdag altijd op een donderdag valt, behoort de tussenliggende vrijdag tot de populairste dagen van het jaar om als vrije 'brugdag' op te nemen.
- In tegenstelling tot Duitsland, waar Hemelvaartsdag ('Vatertag') samenvalt met Vaderdag, heeft de dag in Nederland geen koppeling met Vaderdag; die valt hier op de derde zondag van juni.
- In katholieke streken ging Hemelvaartsdag van oudsher gepaard met de 'Kleine Kruisdagen', waarin boeren bidprocessies hielden voor een goede oogst.
Hemelvaartsdag data per jaar
Veelgestelde vragen
Waarom valt Hemelvaartsdag altijd op een donderdag?
Volgens het bijbelse verhaal vond de hemelvaart plaats op de veertigste dag van de paastijd (inclusief Paaszondag geteld). Aangezien Eerste Paasdag altijd op een zondag valt, komt de veertigste dag rekenkundig exact 39 dagen later altijd uit op een donderdag.
Is Hemelvaartsdag een verplichte vrije dag in Nederland?
Er bestaat in de Nederlandse wet geen automatisch recht op een vrije dag op officiële feestdagen. In de meeste cao's, arbeidsvoorwaardenreglementen en bij overheidsinstellingen en scholen is Hemelvaartsdag echter wel vastgelegd als een doorbetaalde vrije dag.
Wat betekent dauwtrappen precies?
Dauwtrappen is het gebruik om heel vroeg in de ochtend – rond zonsopkomst – te gaan wandelen of fietsen in het buitengebied. De naam stamt uit de tijd dat men op blote voeten door het met dauw bedekte gras liep.