Nieuwjaarsdag
Nog 161 dagen tot Nieuwjaarsdag
Over Nieuwjaarsdag
Nieuwjaarsdag markeert op 1 januari het officiële begin van het kalenderjaar in Nederland. Het is een landelijke feestdag waarop veel mensen bijkomen van de jaarwisseling, elkaar het beste wensen voor het nieuwe jaar en deelnemen aan traditionele evenementen.
Geschiedenis
Dat het nieuwe jaar op 1 januari begint, hebben we grotendeels te danken aan de Romeinen. In 46 v.Chr. voerde Julius Caesar de juliaanse kalender in en bepaalde hij dat 1 januari de eerste dag van het jaar werd. De maand januari werd vernoemd naar Janus, de Romeinse god van poorten en overgangen, die met twee gezichten zowel naar het verleden als naar de toekomst kijkt. In de middeleeuwen probeerde de katholieke kerk de datum regelmatig te verplaatsen naar christelijke feesten zoals Kerstmis of Pasen, maar die pogingen hielden op de lange termijn geen stand.
In de Lage Landen verordende de Spaanse landvoogd Requesens in 1575 dat het nieuwe jaar definitief op 1 januari moest starten. Het duurde echter nog tot het begin van de achttiende eeuw voordat alle Nederlandse gewesten deze datum officieel hadden overgenomen. Sindsdien is Nieuwjaarsdag een vast ankermoment in onze maatschappij.
Tradities & vieringen
Nieuwjaarsdag staat in Nederland vooral in het teken van ontspanning, familiebezoek en tradities. Veel mensen wensen buren, vrienden en familieleden persoonlijk of telefonisch een gelukkig nieuwjaar, vaak vergezeld van de laatste oliebollen, appelbeignets of regionale lekkernijen zoals knijpertjes. Een opvallend volksgebruik is de Nieuwjaarsduik, waarbij tienduizenden deelnemers op tientallen locaties — met het strand van Scheveningen als bekendste voorbeeld — een frisse duik nemen in de ijskoude zee of in lokale meren. Op televisie kijken veel Nederlanders naar het traditionele Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker of het schansspringen in Garmisch-Partenkirchen, terwijl in diverse plattelandsregio's het carbidschieten overdag doorgaat.
Wist u dat?
- De allereerste georganiseerde Nieuwjaarsduik van Nederland werd in 1960 gehouden in Zandvoort; de bekende duik in Scheveningen volgde in 1965.
- Januari dankt zijn naam aan de Romeinse god Janus, die traditioneel werd afgebeeld met twee gezichten: één kijkend naar het oude jaar en één naar het nieuwe.
- De bekende oranje Unox-muts, tegenwoordig hét symbool van de Nederlandse Nieuwjaarsduik, werd pas in 1998 aan de traditionele duik toegevoegd.
- In sommige noordelijke en oostelijke provincies van Nederland bakken families al generaties lang knijpertjes of nieuwjaarsrolletjes, waarbij platte wafeltjes het oude jaar symboliseren en opgerolde wafeltjes het nog onbekende nieuwe jaar.
Nieuwjaarsdag data per jaar
Veelgestelde vragen
Is Nieuwjaarsdag een officiële vrije dag in Nederland?
Ja, Nieuwjaarsdag is een officiële landelijke feestdag. De meeste werknemers hebben vrij, behalve in sectoren met continue dienstverlening zoals de zorg, politie en het openbaar vervoer.
Zijn winkels en supermarkten open op Nieuwjaarsdag?
De meeste winkels en kantoren zijn op 1 januari gesloten. Een select aantal supermarkten en winkels op grote treinstations opent soms later op de dag met aangepaste openingstijden.
Rijdt het openbaar vervoer op Nieuwjaarsdag?
Ja, maar de dienstregeling van de NS en regionale vervoerders rijdt op Nieuwjaarsdag volgens een aangepast zondagsrooster, waarbij de eerste treinen en bussen 's ochtends vaak wat later op gang komen.