Tweede Kerstdag

Tweede Kerstdag valt elk jaar op 26 december en vormt in Nederland de officiële afsluiting van het kerstfeest. Waar Eerste Kerstdag vooral in het teken staat van de besloten gezinskring, biedt de tweede kerstdag ruimte voor bezoeken aan de uitgebreidere familie, vrienden of een ontspannen dagje uit.

De oorsprong van Tweede Kerstdag combineert christelijke tradities met oeroude wintergebruiken. In de kerkelijke kalender staat 26 december bekend als de gedenkdag van Sint-Stefanus, de eerste christelijke martelaar. Tijdens het Concilie van Mainz in 813 werd besloten om het kerstfeest over meerdere dagen te spreiden, wat aansloot bij het meerdagse Germaanse joelfeest. In de eeuwen daarna kende Nederland zelfs een Derde en Vierde Kerstdag, totdat de overheid in 1773 besloot het aantal kerstdagen terug te brengen om de economie niet te lang stil te leggen.

Naast de religieuze betekenis diende de dag na Kerstmis van oudsher als rustdag voor dienstpersoneel en ambachtslieden, die op Eerste Kerstdag moesten werken en op 26 december geschenken of restanten van maaltijden meekregen. Sinds 1964 is Tweede Kerstdag in de Nederlandse wetgeving verankerd als een officiële landelijke feestdag.

In het hedendaagse Nederland heeft Tweede Kerstdag een informeler en veelzijdiger karakter gekregen. Veel families vieren de dag met een tweede kerstdiner of een uitgebreide brunch met familieleden die op Eerste Kerstdag niet aan de beurt kwamen. Ook een lange winterwandeling in de natuur of het opmaken van de overgebleven feestmaaltijden is een vast onderdeel van de dag. Een typisch Nederlands fenomeen is bovendien het massale bezoek aan woonboulevards, bouwmarkten en tuincentra, die op deze feestdag traditioneel hun deuren openen met speciale acties.